Breinbrekers en Verhalen

Er is oorlog. Al eeuwen. In naam van God, zeggen ze. Maar ik zie geen god. Ik zie mensen. Mensen met vlaggen, wapens, slogans en heilige boeken, die als messen snijden. Geloof leeft niet buiten de mens. God spreekt niet uit de hemel, maar uit de mond van zij die denken dat ze Hem begrijpen. En daar begint het. Daar begint de waanzin. Want zonder mensen geen kerk, geen moskee, geen tempel, geen Torah, geen Thora-staat. Zonder mensen geen jihad, geen kruistocht, geen  ‘defensieve genocide’. Zonder mensen geen God die zegt: 'dood je vijand, want Ik wil het zo.' De mens interpreteert. En dus ontspoort her. Altijd. Want de mens maakt van zijn angst een geloof. Van zijn pijn een profetie. Van zijn machtsdroom een gebed. En noemt het dan waarheid. En wie die waarheid niet deelt? Die moet branden. Verdwijnen. Weg. God wil het. Toch? Nee. Dit is geen goddelijk plan. Dit is geen hemelse straf. Dit is niets meer dan het falen van de mens in vermomming van vroomheid. Massahysterie, heilige...

Mijn uitgangspunt is duidelijk: ik wil geen dierenleed, ik wil het klimaat niet nog verder de vernieling in helpen. Maar ik ben opgevoed met vlees, met kaas, met smaken die diep in mijn geheugen gegrift staan. En eerlijk is eerlijk: ik vind het lekker. Het is een eindeloos gevecht. Ik hou van koken, maar soms heb ik er geen zin in. Dan lonkt gebakken vis of een makkelijke maaltijd. Terwijl ik weet: ergens anders op de wereld zitten kinderen die honger hebben. Soms krijg ik daardoor geen hap meer door mijn keel. Het nieuws helpt ook niet. Het is één en al kommer en kwel. Maar ik sluit mijn ogen niet. Ik vind het een morele plicht om mezelf op de hoogte te houden. Al zit ik te kijken met water in mijn ogen.  Elke dag een stortvloed van meningen komen er op mij af . Beelden. Recaties.  Het gedrag van mensen. De politiek die verdeelt. De voedselindustrie die ons keer op keer misleidt. We worden op het verkeerde been gezet, zodat we maar blijven kopen. Zodat we maar blijven slikken...

Achter de schermen van onze glanzende apparaten, achter de façade van democratische instituties, wordt een nieuwe wereld gebouwd. Niet door gekozen leiders, maar door een elite van technologische architecten, de zogeheten techbros, die met code, data en algoritmes een samenleving vormgeven waarin controle belangrijker is dan keuze. Deze technocratie heeft geen tanks nodig. Ze heeft onze aandacht. Onze verslaving aan schermen, onze honger naar bevestiging, onze angst om buitengesloten te worden. Democratie wordt niet in één klap afgebroken, maar langzaam uitgehold, door surveillance, door manipulatie van informatie, door het vervangen van menselijke besluitvorming door ondoorzichtige systemen. Wat de techbros nodig hebben om hun wereld te bouwen, is chaos. En die chaos leveren wij zelf, dagelijks, vrijwillig. En chaos heeft een politieke bondgenoot nodig. De techbros hebben hun vrijheid niet bevochten, ze hebben haar gekregen. Van leiders als Trump, die instituties verachten en technolo...

Alles lijkt zich te herhalen. We zitten in het voorjaar van 2025 en de wereld voelt als een gebroken plaat. Godsdienstwaanzin laait weer op, het fascisme kruipt terug in het daglicht, en empathie wordt steeds vaker afgeschilderd als zwakte. Christenen die verkondigen dat medeleven ons ‘zacht’ maakt maar sluit ander zijn buiten. Politici die roepen om kracht, macht, controle. De samenleving lijkt haar gemeenschappelijke waarden te zijn kwijtgeraakt. Iedereen moet strijden, iedereen wil winnen. We zijn vergeten wat echtbelangrijk is. De samenleving. Soms lijkt het alsof het fatsoen van de mens verloren is gegaan. Alsof de goedheid, die stille kracht die ons verbindt, wordt overschreeuwd door haat, polarisatie en wantrouwen. De lessen uit onze geschiedenis lijken vergeten of weggelachen. We hebben een wereld gebouwd waarin algoritmes woede belonen en nuance verdacht is geworden. En toch… de goedheid is er nnog. Ik zie het elke dag om me heen. Niet luid, niet glorieus, maar in kleine, kopp...

Draait het leven niet om ervaringen? Toch, ik jaag ze niet na... ze komen vanzelf op me af, soms onverwacht, soms in alle eenvoud. Natuurlijk boek ik weleens een reis, maar een globetrotter kun je me niet noemen. Ik kan ook gewoon stil zitten in mijn tuin, niets doen en toch ervaren. Dan wuift de boom naar me, alsof hij zeggen wil: Kijk eens hoe mooi ik ben. Mijn dagelijkse reis is naar mijn werk, waar ik een mens help die aan het begin van zijn volwassen leven staat, en dan weer terugkeer. Ik sta met de andere forenzen, opgepropt als sardientjes, delen we ons stilzwijgend ongenoegen over het belabberde treinvervoer. Het is een routine, geen avontuur. Tenzij je plots in een goed gesprek belandt, of getuige bent van een conflict dat uit het niets opflakkert. Er zijn leuke ervaringen en minder leuke. Vandaag was een fijne. Een warme, vroege lentedag waarop Ruud en ik vieren dat we al 17 jaar getrouwd zijn. We besloten samen de tuin in te duiken. Hij had kruiden gekocht en een kweekkast. ...